Mẫu Đơn Khởi Kiện Chuẩn Nhất 2026 – Tải File Word, Soạn Đúng Quy Định Pháp Luật
Trong các tranh chấp dân sự, hành chính hoặc kinh doanh thương mại, đơn khởi kiện là bước đầu tiên và quan trọng nhất để Tòa án thụ lý và giải quyết vụ việc. Tuy nhiên, không phải ai cũng hiểu rõ đơn khởi kiện là gì, có giá trị pháp lý ra sao và được quy định trong văn bản nào. Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu đầy đủ và cập nhật theo quy định pháp luật mới nhất năm 2026.
Mục lục
I. Đơn Khởi Kiện Là Gì?
II. Cơ Sở Pháp Lý Hiện Hành (Cập Nhật 2026)
Cơ sở pháp lý điều chỉnh việc lập và nộp đơn khởi kiện hiện nay được quy định trong nhiều văn bản pháp luật khác nhau tùy theo tính chất vụ việc
Theo Bộ luật Tố tụng Dân sự 2015
Đây là văn bản pháp lý quan trọng điều chỉnh các vụ án dân sự, hôn nhân gia đình, kinh doanh thương mại và lao động. Bộ luật quy định rõ quyền khởi kiện của cá nhân, cơ quan, tổ chức; điều kiện khởi kiện; thời hiệu khởi kiện cũng như nội dung bắt buộc phải có trong đơn khởi kiện. Theo quy định, đơn phải ghi đầy đủ thông tin về Tòa án có thẩm quyền, thông tin các bên, nội dung tranh chấp, yêu cầu cụ thể và danh mục tài liệu, chứng cứ kèm theo. Việc không đáp ứng đúng các nội dung này có thể dẫn đến việc đơn không được thụ lý.
Theo Luật Tố tụng Hành chính 2015
Đối với các vụ án hành chính, bao gồm khiếu kiện quyết định hành chính hoặc hành vi hành chính của cơ quan nhà nước, việc khởi kiện được thực hiện theo Luật Tố tụng Hành chính. Luật quy định cụ thể về điều kiện khởi kiện, thời hiệu và trình tự thủ tục nộp đơn. So với tố tụng dân sự, tố tụng hành chính có những đặc thù riêng, đặc biệt trong việc xác định đối tượng bị kiện và thẩm quyền giải quyết.
Theo Bộ luật Lao động 2019
Trong lĩnh vực lao động, ngoài quy định chung của pháp luật tố tụng, người khởi kiện còn phải căn cứ vào Bộ luật Lao động để xác định điều kiện khởi kiện. Một số tranh chấp lao động bắt buộc phải qua thủ tục hòa giải trước khi nộp đơn tại Tòa án, trừ các trường hợp được pháp luật cho phép khởi kiện trực tiếp. Việc không thực hiện đúng thủ tục tiền tố tụng có thể khiến đơn khởi kiện bị trả lại.
Theo Luật Đất đai 2024
Đối với tranh chấp đất đai, đặc biệt là tranh chấp về quyền sử dụng đất, Luật Đất đai 2024 quy định rõ về thủ tục hòa giải bắt buộc tại Ủy ban nhân dân cấp xã trước khi khởi kiện tại Tòa án trong một số trường hợp. Đồng thời, luật cũng làm rõ thẩm quyền giải quyết giữa cơ quan hành chính và cơ quan tư pháp. Việc xác định đúng trình tự và cơ quan có thẩm quyền là yếu tố quan trọng để đảm bảo đơn khởi kiện được thụ lý đúng quy định.
III. Hướng Dẫn Chi Tiết Cách Viết Đơn Khởi Kiện
Để viết đơn khởi kiện đúng quy định pháp luật, bạn cần thực hiện theo các bước sau:
1. Xác định đúng thẩm quyền Tòa án
-
Xác định loại tranh chấp (dân sự, đất đai, lao động, hành chính…)
-
Xác định Tòa án có thẩm quyền theo quy định của Bộ luật Tố tụng Dân sự 2015 hoặc luật chuyên ngành tương ứng
-
Kiểm tra thẩm quyền theo lãnh thổ (thường là nơi cư trú/trụ sở của bị đơn)
Việc xác định sai thẩm quyền có thể khiến đơn bị trả lại hoặc phải chuyển hồ sơ
2. Trình bày phần mở đầu đơn
Phần đầu đơn cần có:
-
Quốc hiệu, tiêu ngữ
-
Tên đơn: ĐƠN KHỞI KIỆN
-
Phần “Kính gửi”: ghi rõ tên Tòa án có thẩm quyền
Nội dung này phải chính xác tuyệt đối
3. Ghi thông tin người khởi kiện
Cần ghi đầy đủ:
-
Họ và tên (hoặc tên tổ chức).
-
Năm sinh (đối với cá nhân).
-
Số CCCD/CMND hoặc mã số doanh nghiệp.
-
Địa chỉ cư trú hoặc trụ sở.
-
Số điện thoại (nếu có).
Nếu có người đại diện theo pháp luật hoặc theo ủy quyền, cần ghi rõ tư cách đại diện và kèm giấy ủy quyền hợp lệ
4. Ghi thông tin người bị kiện
Bao gồm:
-
Họ tên hoặc tên tổ chức
-
Địa chỉ cư trú hoặc trụ sở
-
Thông tin liên hệ (nếu có)
Nếu có người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan thì cũng cần liệt kê đầy đủ
5. Trình bày nội dung vụ việc
-
Trình bày rõ diễn biến sự việc theo trình tự thời gian
-
Nêu rõ hành vi vi phạm (nếu có)
-
Làm rõ quyền và lợi ích hợp pháp bị xâm phạm
-
Viện dẫn hợp đồng, giấy tờ hoặc căn cứ pháp lý liên quan
Nội dung nên ngắn gọn, mạch lạc, tránh cảm tính
6. Nêu rõ yêu cầu khởi kiện
-
Xác định cụ thể yêu cầu đề nghị Tòa án giải quyết
-
Nếu liên quan đến tiền, phải ghi rõ số tiền cụ thể
-
Có thể yêu cầu bồi thường thiệt hại, chấm dứt hành vi vi phạm, công nhận quyền sở hữu…
Yêu cầu phải rõ ràng và phù hợp với nội dung trình bày
7. Liệt kê tài liệu, chứng cứ kèm theo
-
Hợp đồng, biên nhận, hóa đơn
-
Giấy chứng nhận quyền sở hữu/quyền sử dụng
-
Biên bản làm việc, văn bản thỏa thuận
-
Các tài liệu, chứng cứ khác có liên quan
Danh mục này giúp Tòa án có cơ sở xem xét thụ lý vụ án
8. Ký tên và hoàn thiện hồ sơ
-
Cam kết nội dung khai là đúng sự thật
-
Ký và ghi rõ họ tên
-
Nếu là tổ chức, đóng dấu (nếu có)
Sau khi hoàn thiện, nộp đơn trực tiếp hoặc gửi qua bưu điện và thực hiện nghĩa vụ nộp tạm ứng án phí theo quy định.
