Đăng ký

Quản lý ý tưởng (idea management) là một kỹ năng quan trọng của một nhà lãnh đạo. Trong môi trường doanh nghiệp ngày nay, sơ đồ tư duy dần trở thành công cụ quản lý ý tưởng phổ biến và vô cùng hiệu quả. Bài viết này sẽ giúp bạn khám phá từ A-Z về sơ đồ tư duy và Top các mẫu sơ đồ cũng như phần mềm vẽ sơ đồ tư duy quản lý ý tưởng hiệu quả cho các nhà quản trị.

1. Sơ đồ tư duy là gì?

Sơ đồ tư duy (SDTD), tên tiếng anh là Mind map, là một hình thức biểu đồ hóa ý tưởng và thông tin. Nó thường bắt đầu với một ý tưởng trung tâm và phát triển thành các nhánh con, giúp tổ chức thông tin một cách logic và trực quan. SDTD là một công cụ hữu ích giúp hiển thị các thông tin, ý tưởng, hoặc quy trình một cách có hệ thống, liên kết chặt chẽ và rõ ràng. Nó thường được sử dụng để mô tả mối quan hệ giữa các yếu tố khác nhau, giúp người xem dễ dàng theo dõi, hiểu rõ và ra quyết định nhanh chóng.

Sơ đồ tư duy là gì?
Sơ đồ tư duy là gì?

Sơ đồ tư duy là công cụ không thể thiếu trong lộ trình nâng cao kỹ năng tư duy cho các nhà quản trị. Kỹ năng tư duy của nhà quản trị mang ý nghĩa quyết định đối với các chiến lược, đường lối chính sách của công ty. Nếu nhà quản trị không trang bị cho mình một hệ thống tư duy chính xác thì dễ dẫn đến sai lệch trong việc định hướng mục tiêu quản trị cho doanh nghiệp. 

>>> Xem thêm: 4 Kỹ năng tư duy của nhà quản trị – tố chất tạo nên nhà lãnh đạo xuất sắc

2. Lợi ích khi sử dụng sơ đồ tư duy 

Sơ đồ tư duy đóng một vai trò quan trọng đối với các nhà quản trị doanh nghiệp, nhà quản lý và team leader trong nhiều lĩnh vực bởi những ưu thế sau:

  • Trình bày các chiến lược dạng phân nhánh: SDTD giúp nhà quản lý minh họa chiến lược kinh doanh, mục tiêu và hướng đi của doanh nghiệp rõ ràng, trực quan bằng cách hiển thị mối liên kết giữa các yếu tố chiến lược khác nhau.
  • Hệ thống hóa thông tin: SDTD hỗ trợ tổ chức thông tin phức tạp thành cấu trúc dễ hiểu, đảm bảo rằng mọi thành viên trong tổ chức đều hiểu rõ về cấu trúc và mục tiêu chung.
  • Mô tả mối quan hệ giữa các công việc và nhiệm vụ: Giúp hình dung và hiểu rõ về cách mà các công việc và nhiệm vụ khác nhau trong một dự án hoặc quy trình làm việc liên quan đến nhau.
  • Dự đoán các hậu quả của quyết định và tìm kiếm giải pháp tốt nhất: SDTD giúp những người quản lý và ra quyết định có cái nhìn toàn diện và sâu sắc về các tác động và kết quả mà quyết định của họ có thể mang lại.
  • Quản lý Nhóm và Tổ chức: Hỗ trợ quản lý nhóm bằng cách minh họa rõ ràng nhiệm vụ và trách nhiệm của từng thành viên, đồng thời tăng cường tinh thần làm việc nhóm và sự hiểu biết giữa các bộ phận.

Với những lãnh đạo ở vị trí C-level và team leader, khả năng sử dụng và tạo ra sơ đồ tư duy giúp họ quản lý thông tin một cách hiệu quả, tạo ra chiến lược mạnh mẽ, và tối ưu hóa quy trình làm việc của tổ chức. Sự hiểu biết vững về cách sử dụng công cụ này có thể giúp họ đưa ra quyết định đúng đắn và định hình sự phát triển của doanh nghiệp. 

Lợi ích khi sử dụng sơ đồ tư duy 
Lợi ích khi sử dụng sơ đồ tư duy

Từ những ưu thế của sơ đồ tư duy, công cụ này giúp ích rất nhiều cho các nhà quản lý trong các công việc bao gồm:

  • Tổ chức thông tin: Sơ đồ tư duy bong bóng có thể giúp các nhà quản trị doanh nghiệp, nhà quản lý và team leader tổ chức thông tin một cách trực quan và dễ hiểu. Điều này có thể giúp họ nắm bắt và hiểu thông tin nhanh hơn, đồng thời dễ dàng chia sẻ thông tin với những người khác. 
  • Tạo ra ý tưởng: Sơ đồ tư duy bong bóng có thể giúp các nhà quản trị doanh nghiệp, nhà quản lý và team leader phát triển các ý tưởng mới bằng cách kích thích tư duy sáng tạo của họ. Điều này có thể giúp họ giải quyết các vấn đề một cách hiệu quả hơn và tạo ra các chiến lược sáng tạo mới. 
  • Lập kế hoạch: Sơ đồ tư duy bong bóng có thể giúp các nhà quản trị doanh nghiệp, nhà quản lý và team leader lập kế hoạch cho các dự án hoặc nhiệm vụ bằng cách phác thảo các bước cần thực hiện. Điều này có thể giúp họ đảm bảo rằng các dự án được thực hiện một cách hiệu quả và đúng thời hạn. 
  • Giao tiếp: Sơ đồ tư duy bong bóng có thể giúp các nhà quản trị doanh nghiệp, nhà quản lý và team leader giao tiếp thông tin một cách hiệu quả hơn. Điều này có thể giúp họ truyền đạt thông tin một cách rõ ràng và dễ hiểu, đồng thời thu hút sự chú ý của người nghe. 

3. Các nguyên tắc tạo lập sơ đồ tư duy

Khi tạo Sơ đồ tư duy, có một số nguyên tắc quan trọng để tuân theo để đảm bảo rằng sơ đồ thể hiện ý tưởng một cách rõ ràng và hiệu quả:

  • Xác định rõ ý chính: Ý chính là chủ đề trung tâm của sơ đồ tư duy. Nó là điểm xuất phát và là nền tảng để phát triển các ý tưởng phụ. Hãy viết ý chính ở trung tâm của sơ đồ tư duy, bằng chữ in hoa và kích thước lớn.
  • Phát triển các nhánh từ ý chính: Các nhánh đại diện cho các ý tưởng phụ liên quan đến ý chính. Hãy sử dụng các đường cong để nối các nhánh với ý chính. Các nhánh có thể được phân cấp thành các cấp độ khác nhau tùy thuộc vào độ chi tiết của thông tin.
  • Sử dụng từ khóa: Từ khóa là những từ hoặc cụm từ ngắn gọn, súc tích để mô tả ý tưởng. Sử dụng từ khóa để ghi các nhánh của sơ đồ tư duy, giúp nhớ thông tin một cách dễ dàng và lâu dài.
  • Tự do sáng tạo: Sơ đồ tư duy là công cụ để giúp bạn tư duy sáng tạo, vì vậy hãy tự do sáng tạo và thể hiện suy nghĩ của bạn một cách tự nhiên. Đừng ngần ngại sử dụng hình ảnh, màu sắc và biểu tượng độc đáo để tạo ra một sơ đồ tư duy mang đậm dấu ấn cá nhân.

Không có bất kỳ mẫu sơ đồ nào có thể đáp ứng 100% yêu cầu và mục đích để bạn có thể sử dụng được ngay. Để sơ đồ tư duy trở nên khoa học và áp dụng công việc một cách hiệu quả nhất, bạn cần tuân thủ các lưu ý sau:

  • Sử dụng chữ in: Việc sử dụng chữ in sẽ làm cho sơ đồ trở nên rõ ràng và dễ đọc hơn.
  • Sử dụng ký hiệu và hình ảnh: Việc sử dụng ký hiệu và hình ảnh có ý nghĩa với bạn sẽ giúp bạn ghi nhớ hiệu quả hơn so với việc sử dụng từ ngữ.
  • Sử dụng từ ngữ đơn giản: Truyền tải ý nghĩa một cách rõ ràng hơn bằng cách sử dụng từ ngữ đơn giản, dễ đọc, tránh gây lộn xộn.
  • Sơ đồ tư duy là của bạn: Hãy coi sơ đồ tư duy của bạn như một tài sản riêng. Sau khi bạn đã hiểu cách tạo ra ghi chú trong sơ đồ tư duy, hãy áp dụng các quy tắc của riêng bạn để làm cho nó trở nên tốt hơn. Dưới đây là một số đề xuất có thể giúp bạn tăng hiệu quả:
  • Sử dụng màu sắc để phân biệt ý khác nhau: Điều này giúp bạn phân tách các ý khi cần thiết và hỗ trợ khả năng ghi nhớ thông tin.

4. Top 5 sơ đồ tư duy hiệu quả & phổ biến

Sơ đồ bong bóng (Bubble Map)

Sơ đồ bong bóng
Sơ đồ bong bóng

Sơ đồ bong bóng, hay Bubble Map, là một loại sơ đồ tư duy thường được sử dụng nhằm tổ chức và trực quan hóa thông tin, bao gồm một hình tròn ở vị trí trung tâm và các bong bóng hình tròn xung quanh, mở rộng ra theo nhiều hướng khác nhau. Hình tròn ở trung tâm sẽ chứa chủ đề chính, trong khi các bong bóng khác trình bày các ý tưởng và hành động cụ thể, bổ sung thông tin, ý nghĩa cho chủ thể chính trong vòng tròn lớn.

Mỗi nhánh có thể phân chia thành các nhánh con khác, tạo nên một mạng lưới ý tưởng phức tạp. Sơ đồ tư duy bong bóng giúp người sử dụng hình dung được mối quan hệ giữa các ý tưởng, ý kiến, hoặc công việc, giúp họ tổ chức thông tin một cách có tổ chức và hiệu quả.

Sơ đồ bong bóng đôi (Double Bubble Map)

Sơ đồ bong bóng đôi (Double Bubble Map) là một công cụ hữu ích trong việc so sánh và phân tích sự tương đồng và khác biệt giữa hai chủ đề hoặc ý tưởng. Sơ đồ này được thiết kế để đặt hai ô tròn trung tâm song song với nhau, mỗi ô đại diện cho một khía cạnh của sự so sánh.

Mỗi ô tròn trung tâm có những bong bóng xung quanh, đại diện cho các điểm tương đồng và khác biệt tương ứng với chủ đề đó. Các bong bóng tương đồng thường được đặt ở phía giữa nối giữa hai ô, trong khi các bong bóng khác biệt được đặt ở phía ngoài mỗi ô.

Sơ đồ bong bóng đôi giúp người sử dụng hiểu rõ hơn về những điểm chung và khác biệt giữa hai chủ đề, ý tưởng, hoặc đối tượng. Nó thường được sử dụng trong giáo dục để thúc đẩy tư duy so sánh và phân tích, cũng như trong các buổi thảo luận, nghiên cứu, hoặc quá trình quyết định khi cần phải đối mặt với các lựa chọn hoặc tình huống so sánh.

Sơ đồ cây (TreeMap)

Sơ đồ tư duy cây (Tree Map) là một loại sơ đồ tư duy được thiết kế theo hình dạng của một cây. Phần đỉnh của cây thường là chủ đề chính hoặc nội dung chính, trong khi các nhánh dưới đó đại diện cho các chủ đề phụ hoặc thông tin chi tiết để làm rõ chủ đề chính.

Sơ đồ cây (Tree Map)
Sơ đồ cây (Tree Map)

Sơ đồ tư duy cây có những đặc điểm quan trọng như sau:

  • Cấu trúc Phân cấp: Sơ đồ này tuân theo cấu trúc phân cấp từ trên xuống dưới, giống như cấu trúc của một cây.
  • Chủ đề chính ở Trung tâm: Chủ đề chính thường được đặt ở trung tâm của cây, là điểm xuất phát cho các chủ đề phụ khác.
  • Phân nhánh từ Chủ đề chính: Các chủ đề phụ được phân nhánh ra từ chủ đề chính, tạo ra sự liên kết và tổ chức thông tin.
  • Thông tin Chi tiết ở Nhánh nhỏ: Các thông tin liên quan hoặc nội dung chi tiết được đặt ở các nhánh nhỏ hơn, giúp tăng cường sự hiểu biết về chủ đề chính.
  • Sử dụng Hình ảnh và Màu sắc: Để làm cho sơ đồ trở nên trực quan và sinh động, thường sử dụng hình ảnh và màu sắc để làm nổi bật các phần khác nhau của cây và thu hút sự chú ý của người đọc.

Sơ đồ tư duy mạng nhện (Spider Diagram)

Sơ đồ tư duy mạng nhện, còn được biết đến với các tên gọi như SDTD radar hay SDTD đa chiều, là một loại biểu đồ mô tả dữ liệu và thường được ứng dụng để thể hiện các chiều khác nhau của một vấn đề hoặc tình huống.

Sơ đồ tư duy mạng nhện
SDTD mạng nhện

Sơ đồ tư duy mạng nhện thường xuất hiện trong nhiều công đoạn trong doanh nghiệp, như quản lý dự án, đánh giá hiệu suất làm việc của cá nhân hoặc nhóm, xác định mức độ ưu tiên công việc, hoặc so sánh hiệu suất giữa các yếu tố khác nhau.

Sơ đồ tư duy đám mây (Cloud MindMap)

Sơ đồ tư duy hình đám mây là gần giống sơ đồ bong bóng nhưng hình dạng đám mây nhằm biểu thị các ý tưởng chính, trong đó các ý tưởng phụ được liên kết với ý tưởng chính bằng các đường dẫn. Loại sơ đồ này thường được áp dụng để tổ chức thông tin và kích thích tư duy sáng tạo.

Sơ đồ tư duy đám mây
SDTD đám mây

Quy trình tạo ra SDTD hình đám mây bắt đầu với ý tưởng chính được đặt ở trung tâm của trang. Tiếp theo, các ý tưởng phụ được kết nối với ý tưởng chính thông qua các đường dẫn. Các ý tưởng phụ cũng có thể được kết nối với nhau, tạo thành một mạng lưới trực quan của các ý tưởng.

5. Top 5 phần mềm vẽ sơ đồ tư duy online đẹp nhất 2023

Phần mềm X-mind

Phần mềm Xmind là một trong những ứng dụng vẽ SDTD online phổ biến nhất hiện nay. Phần mềm này mang đến nhiều cấu trúc khác nhau để hỗ trợ người dùng tạo ra các sơ đồ và lưu đồ đa dạng.

Phần mềm X-mind
Phần mềm X-mind

Xmind đã xuất hiện khá sớm và đã hoạt động mạnh mẽ trong nhiều thập kỷ. Hiện tại, nó đang được hàng triệu người dùng và doanh nghiệp tin dùng.

Ưu điểm:

  • Hỗ trợ đa nền tảng, có sẵn trên Mac, Windows và Linux.
  • Dễ sử dụng trên thiết bị di động, tương thích với các hệ điều hành phổ biến như iOS và Android.
  • Giao diện đẹp mắt, màu sắc hài hòa và dễ sử dụng.
  • Cung cấp chế độ chuyển đổi từ SDTD thành bản trình chiếu.
  • Tích hợp nhiều ứng dụng hữu ích để hỗ trợ vẽ SDTD đẹp mắt và hấp dẫn hơn.
  • Bản đồ tư duy có thể dễ dàng tạo bằng bàn phím.

Nhược điểm:

  • Phiên bản miễn phí cung cấp các tính năng hạn chế.
  • Thiếu tính năng đồng bộ hóa đám mây giữa các thiết bị.

Phần mềm Mindomo

Đây là ứng dụng làm SDTD mà người dùng có thể truy cập trực tiếp trên web hoặc tải xuống trên PC. Ứng dụng này, có sẵn trên nhiều nền tảng, hỗ trợ tối đa cho việc tạo ra phác thảo trực quan cho các ý tưởng. Đặc biệt, nó cho phép người dùng chia sẻ ý tưởng với người khác qua tính năng làm việc nhóm. Hiện nay, Mindomo đã kết nối với nhiều phần mềm giáo dục như Canvas, Desire2Learn, Moodle và Office 365.

Phần mềm Mindomo
Phần mềm Mindomo

Ưu điểm:

  • Cung cấp phiên bản miễn phí trực tuyến và có thể sử dụng ngoại tuyến. Tính năng của phiên bản miễn phí rất đầy đủ.
  • Giao diện thiết kế gọn gàng, sắp xếp khoa học và trực quan.
  • Hỗ trợ truy cập và sử dụng trên thiết bị di động.
  • Đồng bộ hóa dữ liệu qua đám mây giữa các thiết bị.
  • Cung cấp các phím tắt để điều hướng hiệu quả và nhanh chóng.

Nhược điểm:

  • Việc sử dụng trên thiết bị di động còn hạn chế.
  • Yêu cầu kết nối Internet đủ mạnh để hoạt động hiệu quả khi sử dụng.
  • Màu sắc khá đơn giản và có ít lựa chọn cho người dùng.

Phần mềm Edraw Mind Map

Phần mềm Edraw Mind Map
Phần mềm Edraw Mind Map

Edraw Mindmap được biết đến là một phần mềm vẽ sơ đồ tư duy miễn phí. Việc sử dụng phần mềm này trở nên rất dễ dàng nhờ vào tất cả các mẫu sơ đồ tích hợp sẵn. Tính năng đa dạng của Edraw Mindmap hỗ trợ tạo ra những SDTD sáng tạo và độc đáo.

Giờ đây bạn có thể tải và sử dụng miễn phí phần mềm Edraw Mindmap qua trang web Kashi.com.vn đây là một website tải phần mềm đáng tin cậy có lượng người dùng top đầu hiện nay. Link tải ở đây: Wondershare Edraw Mind!

Ưu điểm:

  • Hỗ trợ sử dụng trên nhiều nền tảng, bao gồm cả điện thoại và máy tính qua trình duyệt web.
  • Phần mềm vẽ SDTD online miễn phí.
  • Giao diện dễ nhìn, thân thiện, tốc độ nhanh
  • Kho thư viện sơ đồ mẫu đa dạng với nhiều chủ đề hấp dẫn.
  • Bộ công cụ chỉnh sửa thông minh, dễ thao tác.
  • Tích hợp tốt với các ứng dụng của Microsoft Office.
  • Edraw Mindmap có khả năng xuất dữ liệu với nhiều định dạng khác nhau.

Nhược điểm:

  • Thiếu nhiều tùy chọn để chia sẻ thông tin.

Phần mềm vẽ sơ đồ tư duy Ayoa

Phần mềm vẽ sơ đồ tư duy Ayoa
Phần mềm vẽ sơ đồ tư duy Ayoa

Phần mềm Ayoa được ra mắt vào năm 2019 với những tính năng và công nghệ mạnh mẽ, hỗ trợ đáng kể cho quá trình học tập và làm việc. Đây là ứng dụng SDTD dựa trên trí tuệ nhân tạo, cho phép chia sẻ thông tin với nhiều người dùng khác nhau. Bạn có thể dễ dàng truy cập sơ đồ của mình thông qua phiên bản Ayoa Online, Ayoa PC và Ayoa Mobile.

Ưu điểm:

  • Phần mềm cung cấp hình ảnh đa dạng và phong phú.
  • Tích hợp nhiều tính năng và liên tục cập nhật những tính năng mới cho người dùng.
  • Không gian làm việc của nhóm được tối ưu hóa.
  • Bạn có thể truy cập Ayoa trên hầu hết tất cả các thiết bị phổ biến hiện nay.

Nhược điểm:

  • Trình lưu lịch sử chỉnh sửa chưa thực sự tối ưu.
  • Giá cả tăng lên khi số lượng thành viên trong nhóm càng nhiều.
  • Phần mềm không có chức năng theo dõi thời gian.

Phần mềm TheBrain

TheBrain hỗ trợ tổ chức và tổng hợp thông tin thành một sơ đồ dễ nhớ và có tổ chức khoa học. Phần mềm tạo SDTD này cung cấp các tính năng quan trọng giúp bạn nhanh chóng thiết lập các nhánh trong biểu đồ của mình.

Phần mềm TheBrain
Phần mềm TheBrain

Ưu điểm:

  • Phần mềm sử dụng miễn phí trên nhiều thiết bị khác nhau.
  • Giao diện dễ thao tác.
  • Hỗ trợ ghi chú bằng ký tự đặc biệt và hình ảnh
  • Kiểm soát các nhiệm vụ, đầu việc và hỗ trợ ghi nhớ công việc linh hoạt.
  • Đồng bộ hóa dữ liệu khi đăng nhập từ các thiết bị khác nhau.

Nhược điểm:

  • Phiên bản trả phí có mức giá khá cao.
  • Bản dùng thử miễn phí chỉ kéo dài trong 30 ngày.

——————————

Hy vọng bài viết tổng quan về sơ đồ tư duy của 1Office trên dây đã phần nào giải đáp được các thắc mắc cũng như giúp các anh chị nắm được về khái niệm, vai trò, lợi ích cũng như những dạng SDTD giúp quản lý ý tưởng hiệu quả. Chúc anh chị thành công!

Ứng dụng kiến thức quản trị vào thực tiễn
cùng bộ giải pháp quản trị tổng thể doanh nghiệp 1Office!

Đăng ký ngay
Zalo phone